7 fouten die je maakt bij het berekenen van accu looptijd
Je accu looptijd berekenen is een ding. Je typt wat getallen in, drukt op enter en voelt je even een tech-held. Tot je midden in een boswandeling ziet dat je telefoon op 5% staat. Shit. Waar liep het mis? Meestal niet bij de accu, maar bij je rekenwerk. Die fouten zijn herkenbaar, irritant en vooral: makkelijk te fixen.Fout 1: Je neemt de capaciteit van je oude accu als uitgangspunt
Een scenario: je hebt een jaar geleden een accu van 20.000 mAh gekocht voor je powerbank. Nu koop je een nieuwe, identieke, en je rekent vrolijk door met 20.000 mAh. Grote vergissing. Na een jaar intensief gebruik is je accu geen jonge god meer.
De daadwerkelijke capaciteit is afgenomen, soms met wel 20%. Je looptijd is dus gebaseerd op een getal dat niet meer bestaat.
Het gevolg: een inschatting die te rooskleurig is en een wandeling die eerder eindigt dan gepland. Oplossing: Gebruik een batterijtester.
Een simpel apparaatje van een euro of 15 meet de daadwerkelijke capaciteit van je accu. Zoek in de handleiding van je apparaat naar 'nominal capacity' en vergelijk dat met de 'actual capacity' die je meet. Reken alleen met het getal dat je meet. Zo weet je zeker dat je rekening houdt met de werkelijkheid, niet met de marketing.
Fout 2: Je vergeet het verschil tussen vermogen (W) en stroom (A)
Je ziet een accu van 12V en 10Ah en denkt: 120 watt, genoeg voor mijn koffiezetapparaat van 60 watt.
Klinkt logisch, maar het is een klassieke beginnersfout. Je vermogen (Watt) is het product van spanning (Volt) en stroom (Ampère).
Je apparaat trekt stroom op een bepaalde spanning. Als je apparaat 60 watt vraagt op 12 volt, trekt het 5 Ampère (60W / 12V = 5A). Je accuduur is dan 10Ah / 5A = 2 uur. Makkelijker kun je het niet maken, maar je moet wel de juiste formule gebruiken.
Oplossing: Gebruik de eenvoudige formule voor de looptijd berekenen van je accu: (Accucapaciteit in Ah × Spanning in V) / Vermogen van je apparaat in W = looptijd in uren.
Of, als je alleen mAh hebt: (Accucapaciteit in mAh × Spanning in V) / (Vermogen in W × 1000). Pak je rekenmachine erbij, voer de getallen in en je hebt een realistische schatting.
Fout 3: Je houdt geen rekening met de omrekenverliezen
Je koopt een dure DC-DC converter om je 12V accu om te zetten naar 5V voor je telefoon.
Je rekent uit: accu 100Wh, telefoon 10W, dus 10 uur. In de praktijk blijft je telefoon maar 7 uur laden. Waarom? Net als bij de fouten bij mulchen met accu's, is de efficiëntie van die omvormer niet perfect.
Een omvormer verliest energie in de vorm van warmte. Een efficiëntie van 85% is realistisch, soms zelfs lager.
Die 15% die je verliest, moet je van je totale looptijd aftrekken.
Oplossing: Deel je looptijd door de efficiëntie van je omvormer. Een gemiddelde DC-DC converter heeft een efficiëntie van ongeveer 90%. Deel je uitkomst dus door 0,9. Zo houd je rekening met de energie die verloren gaat aan warmte en elektronica. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
Fout 4: Je neemt de piekstroom als richtlijn
Je wilt een startmotor van een auto starten met een compacte powerbank.
Je rekent: powerbank 20.000 mAh, startmotor vraagt 100A voor 2 seconden. Dus 20.000mAh / 100A = 200 uur. Dat klinkt absurd, en dat is het ook.
Je berekening klopt, maar de realiteit is harder. Een powerbank van €20 kan die 100A nooit leveren.
De interne weerstand is te hoog en de veiligheidschip schakelt de boel direct uit.
Je looptijd is nul seconden. Oplossing: Kijk niet alleen naar capaciteit (mAh), maar ook naar de maximale ontladingstroom (C-rate of max. A). Een accu die 100A kan leveren, is een heel ander beest dan een die maar 2A geeft, zelfs als ze beide 10.000 mAh hebben. Check de datasheet van je accu of powerbank voor de maximale continue stroom. Als je piekstroom daar bovenuit komt, werkt je apparaat niet of gaat je accu kapot.
Fout 5: Je vergeet de temperatuur
Je bent aan het skiën en je telefoon zit in je binnenzak.
Je verwacht dat de accu het net zo lang doet als in de zomer. Niets is minder waar. Kou is de vijand van je accu. Bij temperaturen onder de 5°C verliest een lithium-ion accu tot 40% van zijn capaciteit.
De chemische processen vertragen. De spanning daalt sneller.
Je berekening klopt op papier, maar in de praktijk voorkom je liever fouten met een goedkope accu grasmaaier en een bevroren accu die veel minder levert.
Oplossing: Houd je accu warm. Stop hem in je binnenzak, niet in je buitenzak. Gebruik een isolerend hoesje.
En pas je verwachtingen aan: reken in de kou met een correctiefactor. Neem de uitkomst van je berekening en vermenigvuldig hem met 0,6 als het echt koud is. Zo voorkom je dat je met een dode telefoon in de sneeuw staat.
Fout 6: De self-discharge van de accu
Je hebt een accu volgeladen en in je tas gestopt voor een weekendje weg. Drie dagen later pak je hem erbij en wilt je camera aansluiten.
Tot je schrik is de accu nog maar voor 80% vol. Je vergeet dat elke accu langzaam leegloopt, ook als je hem niet gebruikt. Dit heet self-discharge.
Bij een moderne Li-ion accu is dat ongeveer 2-3% per maand, maar bij een oudere loodzuuraccu kan dat oplopen tot 5% per maand. Oplossing: Plan je laadmomenten. Laad je accu kort voor je hem nodig hebt, niet weken van tevoren.
Controleer de self-discharge-rate in de datasheet. Als je weet dat je accu 3% per maand verliest, en je hem 3 maanden niet gebruikt, moet je bij je looptijd-berekening 9% van de capaciteit aftrekken. Simpel, maar essentieel.
Fout 7: De fouten in je eigen data
Een scenario: je typt per ongeluk 20.000 mAh in in plaats van 2.000 mAh.
Of je gebruikt een verkeerde eenheid: je typt 20Ah in, maar je bedoelt 20.000mAh. De uitkomst is dan 10x zo groot. Dit gebeurt sneller dan je denkt, vooral als je snel even een online rekenmachine invult.
Je vertrouwt op je eigen input, maar die input is ruk. Het gevolg: een inschatting die compleet naast de realiteit zit.
Oplossing: Dubbelcheck je getallen. Gebruik een consistente eenheid, bijvoorbeeld altijd mAh of Ah, en houd je daaraan.
Schrijf het op een briefje: "Accu = 20.000 mAh, Apparaat = 5W @ 12V". Zo voorkom je stomme rekenfouten. Een simpele check voordat je op enter drukt, scheelt je een hoop frustratie.
Checklist: Accu looptijd berekenen zonder stress
- Meet de daadwerkelijke capaciteit van je accu met een tester, ga niet af op het oude label.
- Gebruik de juiste formule: (mAh × V) / (W × 1000) = uren. En check of je apparaat AC of DC vraagt.
- Reken met verliezen: deel je uitkomst door de efficiëntie van je omvormer (meestal 0,85-0,95).
- Check de maximale stroom van je accu. Kan je apparaat die stroom wel aan?
- Verdubbel je looptijd bij kou of houd rekening met een factor 0,6 bij temperaturen onder de 5°C.
- Houd rekening met self-discharge: als je accu lang stilstaat, trek je dat van je totale capaciteit af.
- Check je input: dubbelcheck je getallen en eenheden voordat je op enter drukt.